Wskazówki dla Rodziców

Opublikowano: 2026-09-07 11:02

Ćwiczenia oddechowe

Prawidłowy oddech stanowi podstawę poprawnej wymowy. Dziecko powinno oddychać przede wszystkim przez nos, a podczas mówienia swobodnie gospodarować oddechem.

Jak wspierać dziecko?

Zachęcaj do codziennej aktywności fizycznej na świeżym powietrzu.
Dbaj o drożność nosa i prawidłową pozycję spoczynkową ust (usta powinny być zamknięte).
Wykonuj krótkie ćwiczenia oddechowe w formie zabawy:

dmuchanie na piórka, bańki mydlane, wiatraczki,
przesuwanie lekkich przedmiotów strumieniem powietrza,
zdmuchiwanie świeczki,
przedłużone wymawianie samogłosek: „aaaa”, „oooo”, „uuuu”.

Ćwiczenia wykonuj krótko, ale regularnie (2–5 minut dziennie).

Sygmatyzm (nieprawidłowa wymowa głosek s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, ś, ź, ć, dź)

Sygmatyzm jest jedną z najczęściej występujących wad wymowy. Może polegać na zniekształcaniu, zastępowaniu lub opuszczaniu głosek dentalizowanych.

Jak pomóc dziecku?

Nie wymagaj wielokrotnego powtarzania źle wymawianej głoski bez wcześniejszej konsultacji z logopedą.
Zwracaj uwagę na prawidłowe połykanie oraz pozycję języka podczas spoczynku.
Ogranicz długotrwałe ssanie smoczka, kciuka lub innych przedmiotów.
Wspieraj wykonywanie zaleconych przez logopedę ćwiczeń usprawniających język, wargi i policzki.
Ćwicz regularnie, najlepiej codziennie przez kilka minut.
Chwal dziecko za wysiłek, a nie tylko za efekt.

Rotacyzm (nieprawidłowa wymowa głoski „r”)

Głoska „r” jest jedną z najtrudniejszych głosek języka polskiego. Do jej prawidłowej realizacji potrzebna jest odpowiednia sprawność i pionizacja języka.

Jak wspierać dziecko?

Nie ucz dziecka samodzielnie „wibrowania” językiem bez wskazówek logopedy.
Zachęcaj do wykonywania ćwiczeń języka zaleconych przez specjalistę:

unoszenie języka do wałka dziąsłowego,
„malowanie” podniebienia językiem,
kląskanie,
oblizywanie warg.

Systematycznie utrwalaj materiał przygotowany przez logopedę.
Pamiętaj, że zastępowanie głoski „r” głoską „l” lub „j” nie prowadzi do wywołania prawidłowej wymowy.

Mowa bezdźwięczna

Mowa bezdźwięczna polega na zastępowaniu głosek dźwięcznych ich bezdźwięcznymi odpowiednikami, np. „buda” → „puta”, „zamek” → „samek”.

Jak pomóc dziecku?

W przypadku częstych infekcji, niedosłuchu lub problemów laryngologicznych skonsultuj dziecko z lekarzem.
Zachęcaj do uważnego słuchania i różnicowania dźwięków otoczenia.
Wykonuj ćwiczenia zalecone przez logopedę rozwijające słuch fonemowy.
Podczas ćwiczeń zwracaj uwagę na „pracę gardła” i odczuwanie drgań podczas wymawiania głosek dźwięcznych.
Ćwicz regularnie w krótkich seriach, najlepiej codziennie.

Pamiętaj!